คำถามเกี่ยวกับยา
โดย วันทนีย์ โลหะประกิตกุล
เรื่อง : ไฮโดรคอร์ติโซน (Hydrocortisone)
- ใช้รักษาในผู้ป่วยที่มีร่างกายพร่องสเตียรอยด์ฮอร์โมน (Adrenal insufficiency)
- ใช้เสริมการรักษาการผ่าตัดระหว่างวางยาสลบ
- ต้านการอักเสบของเนื้อเยื่ออ่อน (Soft tissue)
- ต้านการอักเสบในข้อต่อต่างๆ ของร่างกาย
- ใช้รักษาการอักเสบของผิวหนังในรูปแบบยาทาภายนอก/ยาใช้ภายนอก
- ก่อให้เกิดอาการบวมน้ำในร่างกาย
- มีการคั่งของเกลือโซเดียมในร่างกาย และสูญเสียโพแทสเซียมและแคลเซียม
- อ่อนเพลีย
- กระดูกพรุน
- มีเลือดออกในทางเดินอาหาร
- หิวอาหารบ่อย
- ทำให้บาดแผลประสานตัว/หายช้าลง
- ก่อให้เกิดสิว
- ซึมเศร้า
- น้ำตาลในเลือดสูง
- ประจำเดือนผิดปกติ
- ความดันในกะโหลกศีรษะสูง
- มีภาวะใบหน้ากลม (Moon face)
- หากมีการใช้ยาเป็นเวลานานในเด็กสามารถทำให้เด็กโตช้า
- การใช้ไฮโดรคอร์ติโซนชนิดสูดพ่น สามารถก่อให้เกิดการติดเชื้อรา เช่น เชื้อราแคนดิดาในช่องปากและลำคอ
- การใช้ไฮโดรคอร์ติโซนในรูปแบบยาทา หากนำไปป้ายตา สามารถก่อให้กระจกตาเป็นแผลได้
- การทาผิวด้วยยาชนิดนี้ยังก่อให้เกิดจุดด่างขาวบนผิวได้เช่นเดียวกัน
- การฉีดยานี้เข้าข้อกระดูก สามารถส่งผลเสียทำให้ข้อเสื่อมได้
- ห้ามใช้ยานี้ในภาวะที่ร่างกายมีการติดเชื้อรา เชื้อแบคทีเรีย เชื้อวัณโรค และเชื้อไวรัส
- ระวังการใช้ยานี้ในผู้ป่วยด้วยโรคหัวใจล้มเหลว โรคความดันโลหิตสูง ผู้ป่วยเบาหวาน ผู้ป่วยโรคลมชัก
- ระวังการใช้ยานี้กับหญิงตั้งครรภ์และหญิงที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร
- การใช้ยาไฮโดรคอร์ติโซนร่วมกับยากลุ่มไทอะไซด์ (Thiazide) สามารถก่อให้เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดสูง พร้อมกับมีภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำ
- การใช้ยาไฮโดรคอร์ติโซนร่วมกับยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด (NSAIDs) สามารถก่อให้เกิดแผลในกระเพาะอาหาร หรือมีเลือดออกในทางเดินอาหารได้ง่าย
- การใช้ยาไฮโดรคอร์ติโซนร่วมกับ ยารักษาเบาหวาน และ ยาลดความดัน ยาลดความดันเลือดสูง แพทย์จะปรับขนาดยารักษาเบาหวานและยาลดความดันเลือดสูงตามความเหมาะสม เพราะยาไฮโดรคอร์ติโซนทำให้ฤทธิ์ของยาทั้ง 2 ชนิดด้อยประสิทธิภาพลง